Swabhavik Chesta – લીલા ચિંતામણી (સ્વાભાવિક ચેષ્ટા)

પદ-૧

nપ્રથમ શ્રી હરિને રે, ચરણે શીશ નમાવું;nનૌતમ લીલા રે, નારાયણની ગાઉં || ૧ ||nnમોટા મુનિવર રે, એકાગ્ર કરી મનને;nજેને કાજે રે, સેવે જાય વનને || ૨ ||nnઆસન સાધી રે, ધ્યાન ધરીને ધારે;nજેની ચેષ્ટા રે, સ્નેહ કરી સંભારે || ૩ ||nnસહજ સ્વભાવિક રે, પ્રકૃતિ પુરુષોત્તમની;nસુણતા સજની રે, બીક મટાડે જમની || ૪ ||nnગાઉં હેતે રે, હરિના ચરિત્ર સંભારી;nપાવન કરજો રે, પ્રભુજી બુદ્ધિ મારી || ૫ ||nnસહજ સ્વભાવે રે, બેઠા હોય હરિ જ્યારે;nતુલસીની માળા રે, કર લઈ ફેરવે ત્યારે || ૬ ||nnરમુજ કરતાં રે, રાજીવનેણ રૂપાળા;nકોઈ હરિજનની રે, માગી લઈને માળા || ૭ ||nnબેવડી રાખી રે, બબે મણિકા જોડે;nફેરવે તાણી રે, કોઈક માળા તોડે || ૮ ||nnવાતો કરે રે, રમુજ કરીને હસતા;nભેળી કરી રે, માળા કરમાં ઘસતા || ૯ ||nnક્યારેક મીંચી રે, નેત્રકમળને સ્વામી;nપ્રેમાનંદ કહે રે, ધ્યાન ધરે બહુનામી || ૧૦ ||

પદ-૨

nસાંભળ સૈયર રે, લીલા નટનાગરની;nસુણતાં સુખડું રે, આપે સુખસાગરની || ૧ ||nnનેત્રકમળને રે, રાખી ઉઘાડા ક્યારે;nધ્યાન ધરીને રે, બેસે જીવન બા’રે || ૨ ||nnક્યારેક ચમકી રે, ધ્યાન કરતાં જાગે;nજોતા જીવન રે, જન્મમરણ દુ:ખ ભાગે || ૩ ||nnપોતા આગળ રે, સભા ભરાઈ બેસે;nસંત હરિજન રે, સામું જોઈ રહે છે || ૪ ||nnધ્યાન ધરીને રે, બેઠા હોય હરિ પોતે;nસંત હરિજન રે, તૃપ્ત ન થાય જોતે || ૫ ||nnસાધુ કીર્તન રે, ગાય વજાડી વાજા;nતેમને જોઈને રે, મગન થાય મહારાજા || ૬ ||nnતેમની ભેળા રે, ચપટી વજાડી ગાય;nસંત હરિજન રે, નીરખી રાજી થાય || ૭ ||nnક્યારેક સાધુ રે, ગાય વજાડી તાળી;nભેળા ગાય રે, તાળી દઈ વનમાળી || ૮ ||nnઆગળ સાધુ રે, કીર્તન ગાય જ્યારે;nપોતા આગળ રે, કથા વંચાય ત્યારે || ૯ ||nnપોતે વાર્તા રે, કરતા હોય બહુનામી;nખસતા આવે રે, પ્રેમાનંદના સ્વામી || ૧૦ ||

પદ-૩

nમનુષ્યલીલા રે, કરતા મંગલકારી;nભક્ત સભામાં રે, બેઠા ભવભયહારી || ૧ ||nnજેને જોતા રે, જાયે જગ આસક્તિ;nજ્ઞાન વૈરાગ્ય રે, ધર્મ સહિત જે ભક્તિ || ૨ ||nnતે સંબંધી રે, વાર્તા કરતાં ભારી;nહરિ સમજાવે રે, નિજજનને સુખકારી || ૩ ||nnયોગ ને સાંખ્ય રે, પંચરાત્ર વેદાંત;nએ શાસ્ત્રનો રે, રહસ્ય કહે કરી ખાંત || ૪ ||nnજ્યારે હરિજન રે, દેશદેશના આવે;nઉત્સવ ઉપર રે, પૂજા બહુવિધ લાવે || ૫ ||nnજાણી પોતાના રે, સેવકજન અવિનાશી;nતેમની પૂજા રે, ગ્રહણ કરે સુખરાશી || ૬ ||nnભક્ત પોતાના રે, તેને શ્યામસુજાણ;nધ્યાન કરાવી રે, ખેંચે નાડી પ્રાણ || ૭ ||nnધ્યાનમાંથી રે, ઉઠાડે નિજજનને;nદેહમાં લાવે રે, પ્રાણ ઈન્દ્રિય મનને || ૮ ||nnસંત સભામાં રે, બેઠા હોય અવિનાશ;nકોઈ હરિજનને રે, તેડવો હોય પાસ || ૯ ||nnપહેલી આંગળી રે, નેત્રતણી કરી સાન;nપ્રેમાનંદ કહે રે, સાદ કરે ભગવાન || ૧૦ ||

પદ-૪

nમનુષ્યલીલા રે, કરતા મંગલકારી;nભક્ત સભામાં રે, બેઠા ભવભયહારી || ૧ ||nnજેને જોતા રે, જાયે જગ આસક્તિ;nજ્ઞાન વૈરાગ્ય રે, ધર્મ સહિત જે ભક્તિ || ૨ ||nnતે સંબંધી રે, વાર્તા કરતાં ભારી;nહરિ સમજાવે રે, નિજજનને સુખકારી || ૩ ||nnયોગ ને સાંખ્ય રે, પંચરાત્ર વેદાંત;nએ શાસ્ત્રનો રે, રહસ્ય કહે કરી ખાંત || ૪ ||nnજ્યારે હરિજન રે, દેશદેશના આવે;nઉત્સવ ઉપર રે, પૂજા બહુવિધ લાવે || ૫ ||nnજાણી પોતાના રે, સેવકજન અવિનાશી;nતેમની પૂજા રે, ગ્રહણ કરે સુખરાશી || ૬ ||nnભક્ત પોતાના રે, તેને શ્યામસુજાણ;nધ્યાન કરાવી રે, ખેંચે નાડી પ્રાણ || ૭ ||nnધ્યાનમાંથી રે, ઉઠાડે નિજજનને;nદેહમાં લાવે રે, પ્રાણ ઈન્દ્રિય મનને || ૮ ||nnસંત સભામાં રે, બેઠા હોય અવિનાશ;nકોઈ હરિજનને રે, તેડવો હોય પાસ || ૯ ||nnપહેલી આંગળી રે, નેત્રતણી કરી સાન;nપ્રેમાનંદ કહે રે, સાદ કરે ભગવાન || ૧૦ ||

પદ-૫

nસાંભળ સજની રે, દિવ્ય સ્વરૂપ મોરારી;nકરે ચરિત્ર રે, મનુષ્ય વિગ્રહ ધારી || ૧ ||nnથયા મનોહર રે, મોહન મનુષ્ય જેવા;nરૂપ અનુપમ રે, નિજજનને સુખ દેવા || ૨ ||nnક્યારેક ઢોલિયે રે, બેસે શ્રી ઘનશ્યામ;nક્યારેક બેસે રે, ચાકળે પૂરણકામ || ૩ ||nnક્યારેક ગોદડું રે, ઓછાડે સહિતે;nપાથર્યું હોય રે, તે પર બેસે પ્રીતે || ૪ ||nnક્યારેક ઢોલિયા રે, ઉપર તકિયો ભાળી;nતે પર બેસે રે, શ્યામ પલાંઠી વાળી || ૫ ||nnઘણુંક બેસે રે, તકિયે ઓઠીંગણ દઈને;nક્યારેક ગોઠણ રે, બાંધે ખેસ લઈને || ૬ ||nnક્યારેક રાજી રે, થાય અતિશે આલી;nસંત હરિજનને રે, ભેટે બાથમાં ઘાલી || ૭ ||nnક્યારેક માથે રે, લઈ મેલે બે હાથ;nછાતી માંહી રે, ચરણ કમળ દે નાથ || ૮ ||nnક્યારેક આપે રે, હાર તોરા ગિરધારી;nક્યારેક આપે રે, અંગના વસ્ત્ર ઉતારી || ૯ ||nnક્યારેક આપે રે, પ્રસાદીના થાળ;nપ્રેમાનંદ કહે રે, ભક્તતણા પ્રતિપાળ || ૧૦ ||

પદ-૬

nએવા કરે રે, ચરિત્ર પાવનકારી;nશુકજી સરખા રે, ગાવે નિત્ય સંભારી || ૧ ||nnક્યારેક જીભને રે, દાંત તળે દબાવે;nડાબે જમણે રે, પડખે સહજ સ્વભાવે || ૨ ||nnછીંક જ્યારે આવે રે, ત્યારે રૂમાલ લઈને;nછીંક ખાય રે, મુખ પર આડો દઈને || ૩ ||nnરમૂજ આણી રે, હસે અતિ ઘનશ્યામ;nમુખ પર આડો રે, રૂમાલ દઈ સુખધામ || ૪ ||nnક્યારેક વાતો રે, કરતા થકા દેવ;nછેડે રૂમાલને રે, વળ દેવાની ટેવ || ૫ ||nnઅતિ દયાળુ રે, સ્વભાવ છે સ્વામીનો;nપરદુ:ખહારી રે, વારી બહુનામીનો || ૬ ||nnકોઈને દુ:ખીયો રે, દેખી ન ખમાય;nદયા આણી રે, અતિ આકળા થાય || ૭ ||nnઅન્ન ધન વસ્ત્ર રે, આપીને દુ:ખ ટાળે;nકરૂણા દ્રષ્ટિ રે, દેખી વાનજ વાળે || ૮ ||nnડાબે ખભે રે, ખેસ આડસોડે નાખી;nચાલે જમણા રે, કરમાં રૂમાલ રાખી || ૯ ||nnક્યારેક ડાબો રે, કર કેડ ઉપર મેલી;nચાલે વહાલો રે, પ્રેમાનંદનો હેલી || ૧૦ ||

પદ-૭

nનિત્યનિત્ય નૌતમરે, લીલા કરે હરિરાય;nગાતાં સુણતાં રે, હરિજન રાજી થાય || ૧ ||nnસહજ સ્વભાવે રે, ઉતાવળા બહુ ચાલે;nહેત કરીને રે, બોલાવે બહુ વહાલે || ૨ ||nnક્યારેક ઘોડે રે, ચડવું હોય ત્યારે;nક્યારેક સંતને રે, પીરસવા પધારે || ૩ ||nnત્યારે ડાબે રે, ખભે ખેસને આણી;nખેસને બાંધે રે, કેડ સંગાથે તાણી || ૪ ||nnપીરસે લાડુ રે, જલેબી ઘનશ્યામ;nજણસ જમ્યાની રે, લઈ લઈ તેના નામ || ૫ ||nnફરે પંગતમાં રે, વારંવાર મહારાજ;nસંત હરિજનને રે, પીરસવાને કાજ || ૬ ||nnશ્રદ્ધા ભક્તિ રે, અતિ ઘણી પીરસતાં;nકોઈના મુખમાં રે, આપે લાડુ હસતાં || ૭ ||nnપાછલી રાત્રિ રે, ચાર ઘડી રહે જ્યારે;nદાતણ કરવા રે, ઉઠે હરિ તે વારે || ૮ ||nnન્હાવા બેસે રે, નાથ પલાંઠી વાળી;nકર લઈ કળશો રે, જળ ઢોળે વનમાળી || ૯ ||nnકોરે વસ્ત્રે રે, કરી શરીરને લુવે;nપ્રેમાનંદ કહે રે, હરિજન સર્વે જુવે || ૧૦ ||

પદ-૮

nરૂડા શોભે રે, નાહીને ઉભા હોવે;nવસ્ત્ર પહેરેલું રે, સાથળ વચ્ચે નીચોવે || ૧ ||nnપગ સાથળને રે, લુહીને સારંગપાણી;nકોરા ખેસને રે, પહેરે સારી પેઠે તાણી || ૨ ||nnઓઢી ઉપરણી રે, રેશમી કોરની વ્હાલે;nઆવે જમવા રે, ચાખડીએ ચડી ચાલે || ૩ ||nnમાથે ઉપરણી રે, ઓઢી બેસે જમવા;nકાન ઉઘાડા રે, રાખે મુજને ગમવા || ૪ ||nnજમતા ડાબા રે, પગની પલાંઠી વાળી;nતે પર ડાબો રે, કર મેલે વનમાળી || ૫ ||nnજમણા પગને રે, રાખી ઉભો શ્યામ;nતે પર જમણો રે, કર મેલે સુખધામ || ૬ ||nnરૂડી રીતે રે, જમે દેવના દેવ;nવારે વારે રે, પાણી પીધાની ટેવ || ૭ ||nnજણસ સ્વાદુ રે, જણાય જમતાં જમતાં;nપાસે હરિજન રે, બેઠા હોય મનગમતા || ૮ ||nnતેમને આપી રે, પછી પોતે જમે;nજમતા જીવન રે, હરિજનને મન ગમે || ૯ ||nnફેરવે જમતાં રે, પેટ ઉપર હરિ હાથ;nઓડકાર ખાય રે, પ્રેમાનંદનો નાથ || ૧૦ ||